Sudanlı dört arkadaşın, memleketlerine sinema sevgisini aşılamayı dert edindikleri bir belgesel film, Ağaçlardan Bahsetmek (Talking About Trees).

Sudan Sinema Kulübü’nün yegâne üyeleri İbrahim, Süleyman, Manar ve Altayib memleketlerinde “Devrim Sineması”nı yeniden canlandırmayı amaç edinen dört idealist arkadaş. Belgesel, Ömer El Beşir’in diktatörlüğünde geçen 30 yılı anlatıyor. El Beşir’in yönetimi ele almasıyla birlikte ilk işlerinden biri, ülkedeki sinemayı tamamen bitirmek oluyor. Durum böyle olunca bu dört arkadaş, yurt dışında gönül verdikleri sinema üzerine eğitimler alıyorlar ve çalışmalar yapıyorlar. Yıllar sonra ise ülkelerine geri döndükleri vakit, harap olan “Devrim Sineması”nı yeniden açmak isteyerek eski Sudan filmlerini göstermek istiyorlar. Tabii ki o kadar kolay değil. Haliyle diktatörlük ile geçen bir 30 yıl var. Katı kurallarla yozlaşan bir siyasi ortamda yedinci sanat olan sinemayı yeniden canlandırmak, biraz cesaret işi. Sadece siyasi faktörlerde değil, kültürel olarak zorluklarla da mücadele ediyor bu dört sinemasever arkadaş. Sudan topraklarında çekilen eski filmleri toplayarak işe koyulan sinemasever arkadaşlar, harap durumda olan “Devrim Sineması”nı da eski günlerindeki gibi canlandırmak için epey çaba sarf ediyorlar. Sinema salonu için yeniden hazırlıklar devam ederken, bürokraside de her türlü zorluklar onların karşısına çıkıyor. Bürokrasiyi halletseler bile tekrardan sinema izleyicisi bulmak hiç kolay olmuyor. Yıllar geçmiş ve insanlar sanata daha doğrusu sinemaya karşı her şeyden uzaklar. Kolay olmayacak hafızaların tozlanan kısımlarından sinemayı çekip çıkarmak. Teknik olarak da zorluklar yaşanmıyor değil. Sürekli yaşanan elektrik kesintileri bunun en büyük göstergesi. Böylesine kaos ortamının hâkim olduğu bir ülkede “Sudan Sinema Kulübü” üyesi dört arkadaş, var güçleri ile mücadelelerine yılmadan devam ediyorlar. Çünkü her şeye rağmen içlerindeki sinema sevgisi ağır basıyor.

Ülkelerinden uzaklıkta kalan bu dört genç eski mektupları karıştırırken, “Belki onlardan zekiyiz ama onlar kadar güçlü değiliz.” cümlesi içerisinde bulundukları baskı ortamını özetler nitelikte. Halbuki sanat ortamının özgür olabildiği bir Sudan hayaliyle bu işe girişmişler idi. Fakat filmde geçen cümledeki “zeki olmak” her zaman tek başına yeterli olmuyor, özellikle de Sudan gibi ülkelerde. İbn-i Haldun’un dediği gibi “Coğrafya kaderdir.” sözü, bu filmde de kendini hissettiriyor. Bu dört arkadaş, Sudan’ın baskı ortamında değil de başka bir ülkede yaşamlarını sürdürüyor olsalardı, muhtemelen çok farklı işlerde ve düşüncelerde olacaktı.

2019 Berlin’de “En İyi Belgesel” ve 2019 İstanbul’da ise “Jüri Özel Ödülü”, “Fibresci Ödülü” alan belgesel film, Sudanlı yönetmen Suhaib Gasmelbari tarafından çekildi. Dünya prömiyerini ise Berlin Film Festivali’nde yaptı. Sinemanın tamamen yok sayıldığı bir ülkede Gasmelbari’nin büyük bir cesaretle filmini çekmesi de başarı benim gözümde. Düşünsenize, 30 yıl gibi bir zaman içerisinde sinemaya dair ne varsa her şey siliniyor ve biri çıkıp bu ortamda ışık yakıyor. Sırf bunun için alkışı hak ediyor. Umut dedikleri şey, bu olmalı. Zaten görsel ve kurgusal açıdan da 90 dakikalık film, izleyeni hiç sıkmıyor.

Nasıl bir çağdır bu/Ağaçlardan bahsetmenin neredeyse suç sayıldığı/Birçok alçaklığa suskun kalışı içerdiğinden.” Bertolt Brecht’in dizeleri Ağaçlardan Bahsetmek filmi ile anlam kazanıyor. Film, zaten ismini de bu şiirden alıyor. Sinemayı ağaç ile bağdaştırmak ve üzerine bunları özgürlük temasıyla aktarmak, günümüze de bir selam göndermiyor mu? Belki de Gasmelbari’nin başarılı olması, özgürlük temasını Sudan’ın sinema anlayışı üzerinden anlatmak istemesidir. Sanata dair yasaklı bir ülkede film yapıyor ve özgürlüğü anlatmaya çalışıyor. Kesinlikle, bu başarı hikayesi ve alkışı sonuna dek hak ediyor.

Ağaçlardan Bahsetmek, film izlemenin bile imkânsız olduğu bir ülkede, sinemayı yeniden canlandırmaya çalışan dört arkadaşın mücadelesini yer yer eğlendirici, çoğu zaman ise düşündürücü bir üslup ile ele alıyor. Eğer bir yerlerde bu belgesele denk gelirseniz sakın kaçırmayın, ilgiyle izleyeceğinize çok eminim. Hayaller, sanat, dayanışma, dostluk ve daha birçok kavrama denk gelebileceğiniz, sıcacık bir belgesel film.

Sevginur DİKİN

sevginurdikin@gmail.com

Sevginur DİKİN

Sevginur Dikin 1992 yılında İstanbul’un Üsküdar ilçesinde dünyaya gelmiştir. Fotoğrafa ve sanata olan merakı İşletme Bölümü'ne uymayınca yeniden sınavlara hazırlanarak Plato Meslek Yüksekokulu’nda Medya ve İletişim okumuş, devamında da Kocaeli Üniversitesi’ne geçiş yaparak Gazetecilik Bölümü’nü bitirmiştir. Medya sektörünün birçok alanında çalışarak deneyim kazanmıştır. Okumayı ve araştırmayı her daim hayat felsefesi olarak nitelemektedir. Hem Leyli Sanat'ta içerik üretirken hem de Maltepe'de yerel bir gazetede muhabir olarak çalışmaktadır.
Sevginur DİKİN

6 thoughts on “Özgürlüğü Sinemada Aramak: Ağaçlardan Bahsetmek | Sevginur DİKİN

  1. Gerek anlatım akışı gerekte tür çeşitliliği açısından çok beğendim Sevgim, emeğine sağlık. Çiçekleri suluyorum şuracıkta 💐

  2. Gercekten heyecanla izledigim bir film di. Yeniden izlemiscesine etki birakti. Tebrikler. Film secimin olsun, anlatımın olsun harikulade.

  3. Yazılarına hayranlığımı ta en başından beri biliyorsun. Ve bu da beni cezbeden bir yazı olmuş. Hiç kuşkusuz tekrar tekrar okunulacak araştırma kaynakları niteliğinde yazılar oluşturuyorsun. Her bir yazdığın bizlere ışık olsun 🌼💜🤟

    1. Çok teşekkür ederim. Senden böyle güzel cümleler duymak beni çok mutlu etti. Umarım, yazdıklarımız insanlığa ışık olur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Scroll Up