Sevgili Arsız Ölüm – DİRMİT – Tiyatro Serisi IV | Neslihan DEMİRHAN

Sevgili Arsız Ölüm – Dirmit, Nezaket Erden tarafından tiyatroya uyarlanmış bir roman. Büyülü gerçekçilik akımının Türkiye’deki temsilcilerinden Latife Tekin’in Sevgili Arsız Ölüm isimli çok katmanlı romanını, tek kişilik bir oyun olarak sahnelemeyi tercih etmiş. Baş karakter olan Dirmit’i canlandıran Nezaket Erden, oyunun yönetmenliğini de Hakan Emre Ünal ile birlikte yapıyor.

Kitabın tiyatrolaştırılma sürecinden bahsedeyim öncelikle. Nezaket Erden katıldığı bir atölyede Vahide Perçin’in bir romanı tiyatrolaştırmasını istemesi üzerine araştırmaya koyuluyor. Tesadüfen eline Sevgili Arsız Ölüm geçiyor ve bu oyun üzerine çalışmaya başlıyor. Daha sonra üniversitede bitirme projesi olarak da bu roman üzerine çalışmış. Hocaları ve çevresi tarafından çok beğenilen bu oyunu tavsiyeler ve öneriler üzerine genişletip seksen beş dakikalık bir oyuna çevirmiş. Biletsiz bir şekilde altı gösterim yaptıktan sonra romanın yazarı Latife Tekin’i oyunu seyretmeye davet ediyorlar ve kendisi oyunun sergilenmesini kabul ediyor. İyi ki etmiş! Kitaptan uyarlama tiyatrolar arasında ilk beşe girebileceğini iddia edebilirim.

Romanın ve doğal olarak tiyatronun konusuna gelecek olursam, köyde doğup oranın kültürü ile çocukluk çağlarını geçiren Dirmit, genç kızlığa adım atacağı sırada, aile kente göç eder. Köye ve köyün âdetlerine alışık olan Dirmit, şehirde biraz yalnızlık biraz da yabancılık çeker. Dirmit’in bitmek bilmeyen bir can sıkıntısı vardır. Bu can sıkıntısına mani olmak için sürekli bir şeyler uydurur. Dirmit’in garip hallerinden şüphelenen annesi Atiye, Dirmit’in bulduğu her yeni şeyi yasaklar. Dirmit şarkı söyler, annesi yasaklar. Dirmit arkadaş edinir, annesi yasaklar. Dirmit dans eder, annesi yasaklar. Dirmit şiir yazar, günlük tutar, annesi onu da yasaklar. Dirmit her defasında “Durur muyum hiç? Durmadım.” diyerek yeni bir fikirle çıkar karşımıza.

Dirmit’in bir de yanından hiç ayırmadığı saksı bitkisi vardır. Geceleri uykusu gelmediğinde gider onunla konuşur. Gündüz canı sıkıldığında gider ona dert yanar. Samimi bir üslupla tüm olan biteni bitkiye anlatır. Sitem ettiği, sevinç duyduğu, üzgün hissettiği, sinir bozucu bulduğu ne varsa “kız” diye seslendiği bitkisine bir bir anlatır.

Oyun öylesine derin ve romanı, romana zarar vermeden öyle güzel işliyor ki tek kişilik bir tiyatro ancak bu kadar sahne doldurularak oynanır diye düşünmeden edemiyor insan. Nezaket Erden’in tüm jest ve mimikleri, ses tonu öyle yerli yerinde ki romanı okurken hayal gücümle canlandırdığım her şeyin orada, sahnede vücut bulduğunu görmek uyarlamanın, yönetmenliğin ve oyunculuğun muhteşem olduğu bir oyuna gittiğimin kanıtı niteliğindeydi. Aldığı ödüllerden de bu başarının takdirini görüyoruz. Hepsini 2018 yılında almış olduğu ödüller: Direklerarası Tiyatro Ödülleri’nde “Tek Kişilik Prodüksiyon Ödülü”, Sadri Alışık Tiyatro Ödülleri’nde “Üstün Akmen Genç Oyuncu Ödülü”, Tiyatro Eleştirmenleri Birliği Ödülleri’nde “Yılın Kadın Oyuncusu Ödülü”,  Üstün Akmen Tiyatro Ödülleri’nde “Yılın Kadın Oyucusu Ödülü”.

Ben bu oyunu Kadıköy Tiyatro Festivali kapsamında Özgürlük Parkı Açıkhava Tiyatrosu’nda izlemiştim. Bir yaz akşamı -elimizde gazoz ve leblebi olmasa da- bu oyunu izlemek fazlaca keyif vericiydi. Dirmit, yine bir can sıkıntısıyla bitkisiyle konuşurken sahneye bir kedi fırladı. Dirmit’in yanına geldi ve bitki ile oynamaya başladı. Dirmit de “Bitki bir yanda dursun, ben derdimi bu kez kediye anlatayım.” deyip kedi ile konuşmaya başladı. Böyle bir olay elbette romanda yoktu. Açıkhava olmasından kaynaklı böyle doğal ve hoş bir rastlantının olması oyunu izlerken tebessüm ettirdi.

Ataerkil ve geleneksel bir aile yaşantısının içinde farkında olmadan isyan bayrağı çeken ve hiç yerinde durmayan bir kız Dirmit. Onu izlerken gülmek ve ağlamak yan yana duruyor.

Neslihan DEMİRHAN

ndemirhann@hotmail.com

One thought to “Sevgili Arsız Ölüm – DİRMİT – Tiyatro Serisi IV | Neslihan DEMİRHAN”

  1. Yine dolu bir tanıtım yazısı. Eleştiri yazısı diyelim yada. Kalem diline yüreğine ve yorumlarına sağlık tebrik ederim 👏👏👏

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir