Anasayfa » TİYATRO » Hırçın Kız – Tiyatro Serisi III | Neslihan DEMİRHAN

Hırçın Kız – Tiyatro Serisi III | Neslihan DEMİRHAN

Sonu Faciaya Dönen Bir Komedi: Hırçın Kız

İstanbul Devlet Tiyatrosu, 2018-2019 sezonunu yeni oyun olan Hırçın Kız’ın galası ile açtı. Nurettin Sevin’in Türkçe’ye çevirdiği oyun, Yücel Erten rejisiyle sezon boyunca Cevahir Sahnesi’nde temsilde olacak.

Hırçın Kız Shakespeare’in komedi türünde yazdığı eserlerden biridir. Birtakım araştırmalar sonucu yapılan tahminlere göre eserin 1590-91 yıllarında yazıldığı ve ilk sahnelenişinin 1593’te yapıldığı düşünülür. Shakespeare bu oyunuyla Ortaçağ Avrupa’sındaki kadın erkek ilişkilerini ve sosyal statüleri ortaya koymuştur. Dönemin kadın anlayışını komik bir dille sunan eser, zamanla evrensel olmuştur.

Çoğu Shakespeare oyunu gibi yanlış anlaşılmalar ve kılık değiştirmelerin yer aldığı oyun, bu kez biraz dram da barındırıyor gibi. Özgün adı The Taming of the Shrew olan metin Türkçe’ye Hırçın Kızın Uysallaştırılması gibi benzer başlıklarla da çevrilmiş. Şu an ise Hırçın Kız başlığıyla sahneleniyor. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları da kitabı Hırçın Kız başlığı ile basmış. Sekseni aşkın oyun izlemiş ve basılı kitabı olan tüm oyunları okumuş biri olarak söyleyebilirim ki bu kez yazılı metinden ziyade sahnelenen oyunu daha çok sevdim. Aksi halde “hırçın” yaftası ile ünlenen ve daha sonra dize getirilen, erkek egemen dünyanın kölesi olmayı en sonunda kabul eden bir kahramanın öyküsünü okumuş olacaktım. İyi ki seyrettiğim bu temsilde, oyunun sonuna ufacık bir dokunuşla bambaşka bir hale getirilmiş.

Konusuna gelecek olursak; adından da anlaşılacağı üzere eserin baş karakteri hırçın bir kız olan Katharina’dır. Uyumsuz, hazır cevap, her daim sinirli ve insanların koşarak uzaklaştığı Katharina’ya karşı kız kardeşi Bianca onun tam tersi bir kişiliğe sahiptir. Kibar ve alçakgönüllü Bianca, onunla evlenmek için sıraya giren ve birbirlerini alt etmenin yollarını arayan adaylara sahiptir. Katharina ve Bianca kardeşlerin babaları Sinyor Baptisto ise katlanılmaz ve saldırgan kızı Katharina’yı evlendirmeden Bianca’yla evlenmek için kimseyi kabul etmeyeceğini duyurur. Bunun üzerine talipler birbirleri ile yarış yapmaktan vazgeçip Katharina için talip bulmaya karar verirler.

Taliplerden biri yaşlı Gremio, diğeri ise genç Hortensio’dur. Hortensio, müzik öğretmeni kılığında babasına kendisini kabul ettirip Bianca’nın yanına sızmayı başarmış, onun kalbini kazanmaya çalışmaktadır. Diğer yandan da dışarda talip sırası beklemeye devam ederken aklına müthiş bir fikir gelir. Para avcısı olan Petruchio’ya babası zengin olan Katharina’dan söz eder. Lanet ve dayanılmaz bir kız olduğunu da eklemeyi unutmaz. Petruchio her şeye rağmen Katharina ile evlenmeyi kabul edeceğini ve onunla görüşmek için can attığını söyler. Bunun üzerine Sinyor Baptista’dan izin alarak Petruchio ile Katharina’yı görüştürürler. Katharina’nın tüm küfür ve hakaretlerine, hatta pataklamalarına karşın Petruchio sözünden dönmez. Katharina’nın rızası olmadan Baptista ve Petruchio’nun anlaşmasıyla evlilik kararı alınır.

 

UYARI: Buradan sonrası oyunun ayrıntıları ve sonuna dair bilgiler içermektedir. Oyunu izlemek yahut metni okumak için daha fazla bilgi edinmek istemeyenlerin, metnin devamını okumaması önerilir.

Diğer yandan Bianca ve sevgilisi Lucentio evlenme yolunda gizlice ilerlerken, hırçın kızı yola getirme iddiası ile Petruchio, Katharina’yı da yanına alarak uzak bir diyara taşınır. Türlü oyunlarla Katharina’yı yola getirmek için uğraşır. En sonunda uysallaştığına ikna olur ve kızını nasıl bu hale getirdiğini göstermek için, Sinyor Baptista’nın evine doğru yola koyulurlar.  Bianca ve Lucentio evlenmiş, Bianca’ya kavuşamayan Hortensio ise genç bir dul ile hayatını birleştirmiştir. Katharina ve Petruchio’nun da gelmesiyle, üç evli çift ve Sinyor Baptista bir akşam yemeği masasında toplanırlar. Herkes halinden memnun iken cinsiyet rolleri ile ilgili çıkan bir tartışma sonucu Katharina, Bianca ve dul kadın masayı terk eder. Bunun üzerine Petruchio, Katharina’yı uysallaştırmanın verdiği rahatlık ile ortaya bir iddia atar. Kim eşini, buraya gelmeye ikna ederse masadaki erkeklerin hepsinden yüzer kron alacaktır. Alçakgönüllü ve herkesin hayran olduğu kadınla evlenmenin verdiği gururla iddiayı gerçekleştirmek için ilk adım atan Lucentio olur. Uşağa, gidip Bianca’yı buraya davet etmesini söyler fakat Bianca işi olduğu bahanesiyle gelmez. Aynı durumla Hortensioda karşılaşır ve dul kadın gelmez. Son olarak Petruchio, Katharina’nın gelmesini emreder ve Katharina gelir. Yine Petruchio’nun emriyle Katharina, kız kardeşi Bianca ve dul kadını da getirir. Ve yine Petruchio’nun emriyle, Katharina onlara kadınların nasıl olması gerektiğini anlatır. Bu uzunca bir repliktir. Oyun, kitaptakinden farklı olarak bu replik üzerine söz söylenmeden son bulur. Fakat bahsettiğim oyunun sonundaki ufacık değişim tam olarak bu repliğin sonunda gerçekleşir. Replik şöyledir:

“KATHARINA:
Yazık, yazık, bırak şu tehditkâr, gayritabii kaş çatmaları,
Efendini, kralını, sana hükmedeni yaralayacak
Şu kibirli bakışları fırlatmaktan vazgeç.
Çayırları kemiren kırağı gibi, güzelliğini lekeliyor onlar,
Kasırgaların güzel goncaları savurduğu gibi,
Senin şanını mahvediyor, sana hiç yakışmıyor.
Öfkeli bir kadın, suyu bulanık akan bir çeşme gibidir,
Çamurlu, çirkin, karanlık ve güzellikten yoksun.
O böyle oldukça, erkek susuzluktan kupkuru kalmış da olsa,
Ne bir damlasını tatmayı ne de elini sürmeyi kabul eder.
Koca senin efendin, senin hayatın, senin koruyucun,
Ailenin başıdır, senin üstündür: Sana bakar,
Ve seni geçindirmek için kendini tehlikeli işlere atar,
Sen sıcacık evinde tehlikelerden uzak rahatça yatarken
O didinir durur, hem denizde hem karada
Geceleri gözünü kırpmadan fırtınalarda,
Gündüz soğuk havalarda.
Bunlara karşılık yalnızca tatlı söz, güler yüz
Ve gerçek itaatten başka beklediği bir şey yok…
Büyük bir borca karşılık küçük bir bedel.
Tebaanın krala borçlu olma görevi neyse,
Eşin de kocasına olan görevi budur;
Kocasına ters, inatçı, huysuz, hırçın davrandığında,
Haklı isteğine itaatsizlik gösterdiğinde,
Sevgili efendisine karşı kötü kavgacı bir asiden,
Adi bir hainden başka ne olabilir?
Kadınların diz çöküp barış yapacakları yerde,
Kavgaya kalkışmaları;
Hizmete, sevgiye ve itaate bağlanacakları yerde,
Saltanat sürmeye göz koymaları beni utandırıyor
Bizim bedenlerimizin yumuşak, zayıf ve düzgün olması,
Dünyada didinip üzüntüye gelmemesi,
Huyumuzun, yüreğimizin bedenimizle uyumu değil de nedir?
Hadi hadi, aksi, güçsüz solucanlar,
Benim aklım da ikinizden birinin aklı kadar çok
Cesaretim de var, mantığım daha da ileri,
Söze sözle, meydan okuyana meydan okuyacak kadar hazırdı;
Ama şimdi anlıyorum ki mızraklarım saman çöpünden farksız,
Gücümüz o kadarcık, en fazla göründüğünde bile,
Kıyas kabul edemeyecek kadar azdır.
Öyleyse, gururunuzu bir yana bırakın,
Çünkü hiç yararı yok bunun,
Ellerinizi kocalarınızın ayakları altına koyun.
Eğer kocam izin verirse, o itaati göstermek için
Elim görevini yapıp onu göstermeye hazır.”

Katharina, Petruchio’nun önünde eğilmiş vaziyetteyken pelerininin içindeki kollarını dışarı çıkarır ve kesilmiş, kan akan bileklerini gösterir.

Neslihan DEMİRHAN

ndemirhann@gmail.com

Neslihan DEMİRHAN

Neslihan Demirhan 27 Eylül 1995 tarihinde İstanbul'un Üsküdar semtinde doğmuştur. Lisede Radyo Televizyon bölümü Grafik Animasyon alt dalında aldığı eğitimin ardından Yeditepe Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun olmuştur. Öğrenmeyi ömür boyu sürdürmek istemesiyle birlikte Anadolu Üniversitesi'nde Felsefe öğrenimine başlamıştır. Çeşitli okullarda öğretmenlik yapmakla birlikte boş vakitlerinde okumayı, gezmeyi ve keşfetmeyi tercih etmektedir. Ney üflemekle birlikte bağlama ve erbane gibi farklı enstürmanlarla da ilgilenmektedir.İşaret Dili ve Farsça eğitimi alan Neslihan, pek çok konuda kendini geliştirmeye devam etmektle birlikte sanatın yaşamındaki önemini hissetmiş ve izini sürmeye devam etmektedir.
Neslihan DEMİRHAN

4 yorum

  1. Etkileyici bir oyunun hakkını veren anlatımını tebrik ediyorum.??? Önceki eleştirilerini okuyunca bir öncekinden ne değişti ne fark vardı diye soruyorsun kendine. Bu soruna aynı doygunluk var aynı hazzı taşıyor yanıtını alıyorsun. Kalemine sağlık bu sene denk getirebilirsem ilk sırada izleyeceğim oyun bu olacak. Tespitlerinin üzerine izlemek muhakkak ayrıcalık verecektir bana. Ön izlemeler her zaman izlerken sana nelere dikkat edilmesi gerektiğini gösterir. Bu sayede izlerken vermiş olduğun ayrıntıları daha dikkatli gözlemleyeceğim. Tekrar tekrar tebrik ederim. Kalemine yorumuna sağlık.?

    • Neslihan Demirhan

      Ben de bir tiyatro ya da filmi izlemeden önce hakkında yazılmış çizilmişleri okumaya özen gösteriyorum. İzleme fırsatı bulursan senin adına çok sevinirim. Vakit ayırdığın için ayrıca teşekkür ederim. <3

  2. Bir tiyatro aşığı olarak yazı acayip ilgi çekici geldi bana. “Keşke İstanbul’a gidip izleyebilsem.” dedim içimden. Kalemine ve emeğine sağlık.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

Scroll UpScroll Up