Anasayfa » SİNEMA » Kendi Çizdiğimiz Sınırları Aşmak: Ma nuit chez Maud | Sena SALTAN

Kendi Çizdiğimiz Sınırları Aşmak: Ma nuit chez Maud | Sena SALTAN

Ma nuit chez Maud, Éric Rohmer’in altı ahlak hikayesinden biri. Benim de La Collectionneuse’den sonra en sevdiğim ahlak hikayesi. Fransa’da Michelin için çalışan bir mühendis olan Jean’ın zıtlıklarla dolu hayatından bir kesit görüyoruz. Katolik olan Jean, bir süre yurt dışındayken şimdi taşrada yaşamaktadır. Artık 34 yaşındadır, Katolik ve sarışın bir kadınla evlenmek, durulmak ister. Filmin ilk sahnelerinde kilisede Jean’ın evlenmek istediği ideal tipte bir kadın olan Françoise’ı görürüz.

Taşraya uyum sağlamaya çalışan Jean bir akşam üniversiteden arkadaşı Vidal ile “olağan dışı” bir şekilde karşılaşır. Pascal’ın Bahsi üzerine olan konuşma daha sonra Vidal’in arkadaşı Maud’un evinde devam eder. O gece Maud’un evinde din, Pascal, aşk üzerine konuşulur. Maud “dinin ne karşısındadır ne de yanında”. Odadaki erkeklerin aksine ne bir ideoloji peşindedir ne de belli başlı prensipleri vardır ama bu Maud’un güçlü ve zeki bir kadın olmamasından kaynaklanmaz. Maud, La Collectionneuse’deki Haydée kadar olmasa da hayata karşı daha umursamaz, kayıtsız, rahat bir tutum takınmıştır benim gözümde.

 

Pascal’ın Bahsi

Maud, Jean’in ideal kadın tipinin tam tersidir; dinsiz, esmer ve boşanmış. Vidal matematiği kullanarak, Maud ise Jean’ın cinsel arzularını uyandırarak o gece Jean’ın düşüncelerinin ne kadar sığ olduğunu ona göstermek istercesine birlik olmuşlardır. Film izleyiciye o gece Maud’un Jean’ı bir ahlak testine tabi tuttuğunu düşündürür ve Jean, o testi her iki tarafta da geçemez. Jean her ne kadar artık geçici hevesleri bıraktığını ve sakin bir hayat yaşamak istediğini söylese de iki kadınla da beraber olmaya çalışır. Burada aslında Jean’ın ikiyüzlü olduğunu ve kendini kandırdığını fark ederiz. Kendi çizdiği çemberin içinde sıkışan Jean, imkânı olsa prensiplerini yıkıp çemberden çıkmaya hazırdır.

Jean belki de bir mühendis olduğundan 2+2=4 mantığıyla hareket edip, kendince hayatın denklemlerini oluşturup sadece o denklemlerin çözüm olduğuna inanır. Aslında matematikle ilgilenen ve seküler olması beklenen bir mühendis, matematiği de dogmatikleştirmiştir, akıl yürütmesi gereken şeyleri kabullenmiştir. Filmde tabii ki hayatın 2+2=4 olmadığını görürüz, Jean’ın kafasındaki saf ve masum Katolik sarışın kadının aslında hiç de sandığı gibi biri olmadığı ortaya çıkar. Maud’un yanında çekingen kalan Jean, Françoise’in yanında Maud’a dönüşür. Jean iki kadını da tanıyalı çok olmamışken onlara seni sanki yıllardır tanıyorum türünden laflar söyler, aslında bu klişe laflarının en çok kendine zarar verdiğini fark edemez.

Jean karakterini iki kadın ve inançları arasında izlerken aslında biz izleyicilerin de öz eleştiri yapması gerekiyor. Hiçbirimiz mükemmel değiliz ve insanız. Biz de kendimize hatta Tanrı’ya verdiğimiz sözleri tutabiliyor muyuz? Kendi çizdiğimiz sınırların, inançların ve doğruların içine sıkışıp kalıyor muyuz yoksa Jean gibi? Belki de izlerken Jean’a katlanamamamın nedeni hayatıma ayna tutmasıydı, yaptığım yanlışları onda gördüm. Ma nuit chez Maud insanı kendiyle hesaplaştırmayı beceren bir film bu yanıyla.

Françoise ve Maud’a bakınca bizim toplumumuzda da yerleşmiş bir düşünce olan inançlı olanın ahlaklı olduğu düşüncesinin doğru olmadığını anlıyoruz. Maud dürüst ve hareketlerinin arkasında duran bir kadınken Françoise geçmişini kocasından bile saklar.

Eric Rohmer filmi siyah beyaz çekerek filmin zıtlıklarla dolu olduğunu adeta haber vermiştir izleyiciye. Diyaloglarla dolu bir felsefe metninin sinemada vücut bulmuş halidir Ma nuit chez Maud.

Sena SALTAN

saltansena@gmail.com

Bir yorum

  1. Nedense filmi izledikten sonra bu yazı üzerine yorum yapmam gerektiğini düşündüm. Filmi izledikten sonra yeniden yazarım elbet yinede şimdilik şunu söylemek istiyorum bana kendiyle çelişen bir film gibi geldi. Nitekim kadınlar arasında ki son kısımda belirttiğin bir ayrıntı kafa karıştırıcı. Ahlak nedir sorusunu iyice düşünmek gerektiğine düşündükten sonra konuşmak gerektiğine inandım. Kutlarım 👏👏👏

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*